گروه نوآوری و کسب و کار اجتماعی

زیر مجموعه پژوهشکده سیاست گذاری دانشگاه شریف

گروه نوآوری و کسب و کار اجتماعی

زیر مجموعه پژوهشکده سیاست گذاری دانشگاه شریف

گروه نوآوری و کسب و کار اجتماعی

پژوهشگران عضو گروه نوآوری و کسب و کار اجتماعی پژوهشکده سیاست گذاری دانشگاه صنعتی شریف، اینجا از فکرها و دل نوشته هایشان راجع به فعالیت ها و هدف های گروه می گویند. مطالب منعکس شده در این وبلاگ، به هیچ وجه منعکس کننده دیدگاه رسمی گروه نیست و بیان کننده نظرات شخصی نویسندگان است.
برای ارتباط با ما به این آدرس ایمیل بزنید:
socialristip@gmail.com

کانال تلگرام کسب و کار اجتماعی

سامانه آموزشی سرو

خبرنامه کارآفرینی اجتماعی حرکت

خبرنامه حرکت یک

شماره های پیشین

به فهرست دریافت کنندگان خبرنامه کارآفرینی اجتماعی «حرکت» بپیوندید.

عضویت در خبرنامه

حکمرانی حل مساله آلودگی هوای شهرهای بزرگ

دوشنبه, ۲۵ دی ۱۳۹۶، ۱۱:۱۹ ق.ظ

در ابتدای فعالیت دولت یازدهم، خانم ابتکار، رییس سازمان حفاظت محیط زیست در ارتباط با آلودگی هوای شهر تهران مدام از نقش بنزین های غیر استاندارد و بنزین های تولید پتروشیمی به عنوان اصلی ترین عامل آلودگی هوای تهران نام می برد. برای نمونه در این خبر:
http://www.khabaronline.ir/(X(1)S(agmgmrptzlsncswiwidpf2wb))/detail/353831/society/environment
 به یکباره مسئولین جدید این سازمان در دولت دوازدهم نقش ماشین های سنگین را عامل اصلی در آلودگی هوا دانسته اند. به طوری که دکتر تجریشی، معاون محیط زیست انسانی این سازمان سهم خودروهای سواری در آلودگی هوا را 3 درصد دانسته و سهم اتوبوس ها و کامیون ها را 85 درصد دانسته است. قابل مشاهده در این خبر:
http://www.etemaadonline.ir/news/news/153366
اگر فرض کنیم که نه خانم ابتکار دروغگو بوده است و نه آقای تجریشی، بنابراین یا باید فرض بکنیم که با حل مساله آلودگی خودروهای شهری و کاهش سهم آنها، بخش خیلی زیادی از مشکل آلودگی هوای شهرها حل شده است و یا اینکه پژوهش هایی انجام شده که مسئولین را از اشتباهی که در شناسایی منشا آلودگی داشته اند، در آورده است.
نادرست بودن مورد اول که کاملا مشهود است و وضعیت آلودگی هوا چیز دیگری را نشان می دهد.
اما اگر مورد دوم درست باشد دو سوال پیش می آید:
اول اینکه چه کسی مسئولیت تصمیم گیری اشتباه بر مبنای اطلاعات نادرست و نادقیق و هدر رفت منابع مالی و جلوگیری از خسارت های آلودگی در 4 سال گذشته را پذیرفته است؟
و دوم اینکه تصمیم گیری امروز بر اساس چه اطلاعات و پژوهش های دقیق، منطقی، بدون سوگیری و جانبداری و از همه مهمتر با گزارش شفافی که در دسترس عموم قرار گرفته باشد، صورت گرفته تا دوباره 4 سال دیگر نگوییم مساله آلودگی این نبود و در شناسایی عامل آن دچار خطا شده ایم؟

  • سروش طالبی اسکندری

یکی از دوستان من رو به یک گروه تلگرامی دعوت کرد بعنوان «کمک به معیشت کودکان بلوچ». این عنوان و برخی نوشته­ های این گروه یک بارِدیگر دوگانه ­ی ماهی دادن، یا ماهیگیری را یاد دادن / توسعه ­ی زورکی یا توسعه مشارکتی/ رویکرد بالا به پایین یا پایین به بالا/ توسعه­ ی ناپایدار یا توسعه پایدار و...  در من زنده شد. سوالی که خودم هم هنوز به دنبال جوابش هستم، این است که آیا این اقدامات آن نتیجه ­ای که فکر میکنیم، را دارند؟

در واقع ریشه­ ی این سوال اینجاست که،  نتایج کوتاه مدتِ برخی رفتارها با نتیجه ی بلند مدتشان کاملا برعکس یکدیگر عمل میکند و اتفاقا نتیجه بلند مدت به شدت قویتر است اما انسان نتیجه کوتاه مدت را همانطور که بهتر قابل مشاهده است بهتر هم لمس میکند! بعنوان مثال فقط خوشحالی آن لحظه ای را میبینیم که یک خوراکی یا کتاب را به کودک هدیه کرده ­ایم اما این اثر دوم را نمیبینیم و لمس نمیکنیم که با این کارمان به این کودک یادداده ایم که نباید برای رسیدن به چیزهای خوب تلاش کند بلکه باید منتظر باشیم که خوبی های خودشان به سراغش بیایند. این دومین اثر که در کوتاه مدت خیلی برایمان مشهود و ملموس نیست، در بلند مدت باعث پایداری فقر خواهد شد! شاید بتوان با تغییرات کوچکی این اثرات منفی را کاهش داد، بعنوان مثال اینکه معلم یا والدین این خوراکی یا کتاب را به کودک بدهند، اثرات منفی را کاهش می دهد.


  • محمد ملک شاهی

پایان نامه ات را قورت بده!!!

سه شنبه, ۱۲ دی ۱۳۹۶، ۰۳:۱۲ ب.ظ

چندی است که درگیر و دار انجام پایاننامه کارشناسی ارشد خود هستم و بر خلاف خیلی از همدورهایهایم  که آموزش – محور کردند و خود را از شر انجام پایاننامهای به درد نخور! به تعبیر خیلی‌ها رها کردند و علیرغم توصیههای بسیار دوستان خیرخواهم، پا در کفش انجام پایاننامهای تحولآفرین کردم چون از واقعیتهای غالب بر سیستم تحصیلات تکمیلی بیخبر بودم.

در این نوشتار قصد ندارم مسائل و مشکلات عدیده نظام آموزش عالی و تحصیلات تکمیلی را نقد کنم بلکه از دردی سخن میگویم که رنج مشترک خودم و بسیاری از دوستانم است؛ انجام پایاننامه با هدف گرفتن مدرک نه حل مسئله و دردی واقعی

استثنائاتی وجود دارد اما عموم پژوهشهای دانشگاهی در بخش پایاننامه به حل مسائل روز کشور نمیپردازد و مورد نیاز کشور نیست و از همین منظر، طالبی و هواخواهی ندارد که پیگیر انجام هر چه بهتر و سریعتر آن باشد.

تاکنون تصور میکردم که دانشجویان عموما بپیچان، پایاننامه را میپیچانند و پایان‌نامه‌شان مستحق هم‌نشینی خاک‌های کتابخانه‌هاست، ولی اخیرا متوجه شدم که بیتفاوتی اساتید و ارزشمندتر بودن وقتشان برای آنکه صرف این حوزههای بیاهمیت شود، دانشجویان علاقمند را هم به انفعال و سردی میکشاند و در آخرین دستاوردم متوجه شدم که موضوع از این هم حادتر است و علیالظاهر، خیلی از عقلاء و فضلاء پایاننامه را غول مرحله آخر اخذ مدرک میدانند که نباید با آن خیلی گلاویز شد و اگر با آن گلاویز نشوی، او هم کاری به کارت ندارد و مثل بچه آدم فارغالتحصیل میشوی و مدارج علمی را بدون علم‌آموزی، کسب مینمایی.

دانشجوهای بپیچان که نسخهشان پیچیده است اما دانشجوهای دغدغهمندمان را در هم نپیچانیم، به کارشان اهمیت بدهیم و تلاش و دغدغهشان را درست هدایت نماییم تا توان علمی کشور هدر نرود. بسی خوشحال شدم وقتی شنیدم جمعی از دوستانم دارند تلاش میکنند، دانشگاه را نهاد حل مسئله نمایند و تلاشهای دانشجویان را در مسیر حل مسائل کشور هدایت نمایند.

در نوشتارهای بعدی، توضیحات بیشتری از این طرح نوآورانه برای ارتقای سیستم آموزش عالی و تحصیلات تکمیلی و استفاده از ظرفیتهای فراوان آن برای حل مسائل کشور ارائه خواهم داد.

  • رضا طبیب زاده

آشنایی با یک کارآفرین اجتماعی در زابل

دوشنبه, ۲۲ آبان ۱۳۹۶، ۱۲:۵۸ ب.ظ

در ادبیات کارآفرینی اجتماعی برای یک کارآفرین اجتماعی ویژگی­ های شخصیتی گوناگونی شمرده می­ شود از جمله روحیه تسلیم­ ناپذیری و درس گرفتن از شکست­ها، تبدیل کردن تهدید به فرصت­، استفاده از راه­ حل های نوآورانه، ریسک­ پذیری و غیره. هنگامی که با این تعاریف آشنا می­شدم پیش خودم فکر می­کردم این­ تعریف از کارآفرین اجتماعی مبالغه آمیز است و کارآفرین اجتماعی را یک قهرمان شکست­ ناپذیر در نظر گرفته­ اند که احتمالا در دنیای واقعی بسیار به ندرت یافت می­ شود. مدتی گذشت و در طرح تحقیقاتی «بررسی تجارب جهانی بنگاه‌های اجتماعی و شناسایی کسب‌و‌کارهای اجتماعی در بستر تعاون» به خاطر مطالعه یک تعاونی سازگار با الگوی بنگاه­ های اجتماعی راهی سیستان شدم و در شهر زابل با شخصی آشنا شدم که بسیاری از این صفات را دارا بود. در ادامه قصدم بیان خلاصه­ ای از داستان زندگی و فعالیت­های آقای حمید صابری، عضو هیئت مدیره و مدیرعامل تعاونی فراگیرملی توانمندسازی سیوستان است چراکه معتقدم داستان شکست­ها و تسلیم­ نشدن­های ایشان می­تواند بسیار الهام­بخش باشد.

آقای حمید صابری

  • محمد قاسمی

یازدهمین نشست از سلسله "نشست­‌های توسعه محلی در ایران"، با موضوع "نگاهی آسیب‌­شناسانه به نقش اردوهای جهادی در کمک به توسعه محلی در ایران"، 24 مهرماه در پژوهشکده سیاستگذاری علم، فناوری و صنعت دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد.

در ابتدای نشست، جناب آقای طهماسبی دبیر نشست، ضمن بیان تجربیات دو ساله برگزاری نشست­‌های توسعه محلی در ایران در پژوهشکده سیاستگذاری بیان داشتند که توسعه محلی در ایران آن‌چنان که در میدان عمل و عرصه به آن پرداخت شده است، در میدان بحث و نظر و ارزیابی به آن پرداخته نشده و پژوهشکده به عنوان یک بخش علمی و دانشگاهی، سعی دارد بیشتر به مسائل علمی الگوها و مباحث توسعه‌ای در خلال این نشست­‌ها بپردازد.

در بخش نخست این جلسه، تیم سازندگی سازمان بسیج دانشجویی، ضمن ارائه وضعیت و تاریخچه اردوهای جهادی به بیان گزارشی از فعالیت­‌ها و رویکردهای غالب این سازمان در سال 1395 پرداختند. در ادامه جناب آقای کمر روستا، مسئول هماهنگی تشکل‌های جهادی کمیته امداد و مسئول بنیاد جهادی مشکات، به آسیب‌شناسی اردوهای جهادی در بخش‌­های مختلف پرداختند. در انتها نیز فرصتی برای نظرات شرکت­‌کنندگان و پرسش و پاسخ ایشان فراهم گردید.


نشست اردو جهادی

  • سعید طالع شایان

همه با هم، برای محرومیت زدایی؟

دوشنبه, ۸ آبان ۱۳۹۶، ۰۳:۳۹ ب.ظ

سیره پیامبر اسلام (ص) اهمیت توجه به محرومان را تایید می‌کند و یکی از دلایل نفوذ کلام پیامبر (ص) در صدر اسلام همین موضوع بوده است. در نهج البلاغه فرازهای بسیاری به این امر اختصاص دارد و شیوه خلافت امیرالمومنین (ع) و خدمت به ضعفا بر کسی پوشیده نیست. اسلام شدیدا بر محرومیت زدایی تاکید دارد و مراجع تقلید، سهم زیادی از وجوه شرعی را به همین امر اختصاص می‌دهند. توجه به مستضعفان، محرومیت زدایی و رفع فقر همواره از دغدغه‌های مسئولان کشور بوده و از همان ابتدا به عنوان یکی از مهم‌ترین اهداف انقلاب برشمرده شده است. در همین راستا نهادهای وابسته به حکومت یا مستقل زیادی هم تشکیل شده‌اند و بعضا با سرمایه‌های بسیار بالا، به دنبال محرومیت زدایی هستند. با این همه، آیا انقلاب به هدف خود رسیده است؟ آیا فقر در کشور ریشه کن شده است؟ بدیهی است که دست یابی به چنین اهداف بزرگی زمان زیادی می‌برد و شاید هیچ گاه نتوان به آن رسید. حال سوال این جا است که آیا مسیر حرکت خود را به درستی انتخاب کرده‌ایم؟ آیا توانایی جلوگیری از رشد محرومیت را داریم؟ آیا درصد افراد فقیر در حال کاهش است؟ متاسفانه نمی‌توان پاسخ دقیقی به این سوالات داد. سال‌ها است که همه از محرومیت زدایی سخن می‌گویند و مسئولان ادعا دارند که تمام تلاش خود را برای آن به کار بسته‌اند. اما تا به حال کسی این مفهوم را تشریح نکرده است. کسی نحوه مقابله با فقر را بیان ننموده است. اصلا محروم کیست؟ آیا محرومیت‌زدایی یک وظیفه همگانی است؟ آیا ریشه کن کردن فقر ممکن است؟ چند ده سال طول خواهد کشید؟ اصلا آیا چنین فعالیت‌هایی در توان دولت ما هست؟ می‌توان چنین انتظاری از آن داشت؟ نقش مردم در این میان چیست؟ و دیگر سوال‌های بسیاری که در این زمینه وجود دارد اما متخصصان و مسئولان امر، به آن بی‌توجهی کرده‌اند و تنها درگیر اجرائیات و انجام پروژه‌های محرومیت زدایی شده‌اند. اگرچه مردم و مسئولان به خوبی اهمیت توجه به محرومان و مبارزه با فقر را درک کرده‌اند اما به نظر می‌رسد آشنایی کافی با ساز و کار آن وجود ندارد و راه‌حل‌های کاربردی هنوز شناسایی نشده‌اند. هر کس احساس وظیفه نموده و به نوبه خود سعی کرده است تا سهمی ولو اندک در این امر داشته باشد. اما بر خلاف انتظار، همین فعالیت‌های از هم جدا، غیر علمی و واگرا بعضا نه تنها به محرومیت زدایی کمکی نمی‌کند، بلکه می‌تواند به گسترش آن دامن بزند و ارائه راه حل برای آن را پیچیده‌تر نماید.

  • نوید خنوه

در بیش از سه دهه ی پس از انقلاب اسلامی، خوشبختانه شاهد رشد صعودی تعداد خیریه ها و سازمان های مردم نهاد در سراسر کشور بوده ایم. اما با وجود این رشد کمی، همچنان شاهد گسترش آسیب های اجتماعی در جامعه هستیم. در کنار بحران های طبیعی و آشکار نظیر بحران آب، سیل، زلزله، طوفان و... که هرساله کشور عزیزمان را تهدید می کند، بسیاری از بحران های خاموش اجتماعی نظیر فقر، اعتیاد، طلاق، کودکان کار و... در حال تخریب زیرساخت های فرهنگی و اجتماعی کشورهستند. بنابراین، یکی از چالش های کنونی کشور در بعد اجتماعی را می توان عدم برنامه ریزی در بکارگیری و استفاده صحیح از فعالیت های داوطلبانه در سازمان های مردم نهاد و خیریه و ساماندهی این فعالیت ها در راستای حل بحران های خاموش اجتماعی دانست.

دوره آموزشی مدیریت بحران با حضور دکتر اندام، رییس سازمان داوطلبان جمعیت هلال احمر و جمعی از مدیران پایه حوزه داوطلبان جمعیت هلال احمر سراسر کشور 2 تا 5 آبان 96 در اصفهان برگزار شد.

کارگاه اصفهان 1

در روز سوم این رویداد که با حضور بیش از 40 نفر از مدیران استانی سازمان داوطلبان سراسر کشور در سالن اجتماعات هتل آسمان اصفهان برگزار شد، کارگاهی با عنوان "نوآوری در سازمان های مردم نهاد" توسط دو تن از اعضاء گروه نوآوری و کسب و کار اجتماعی پژوهشکده سیاست گذاری علم، فناوری و صنعت دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد.

  • علی سعیدانژاد

خانه های ایرانی در چند سفرنامه خارجی

چهارشنبه, ۱۹ مهر ۱۳۹۶، ۰۲:۲۵ ب.ظ

در هر شهر و روستای ایران انگشت شمارند خانه هایی که حداقل یک قرن عمر کرده باشند. از طرفی مساله بافت فرسوده و خطرات خانه‌های قدیمی که مخصوصا در مناطق زلزله خیز هر آن ممکن است بر سر ساکنینش آوار شود مرتبا گوشزد می‌شود. اما از این فاجعه بارتر وضعیت ساخت و سازهای جدید است که آنها نیز پس از کمتر از دو دهه از عمر خود تبدیل به خانه‌هایی کلنگی می‌شوند و سوال مطرح می‌شود که آیا واقعا خطرات ساختمان‌های تازه ساز، کمتر از خانه‌های قدیمی است؟ یا تنها خطر ریزش یک سقف گلی و تیرهای چوبی را با آوار چندین طبقه آپارتمان نوساز و مصالح جدید تیرآهن و سیمان و آجر جایگزین می‌کند؟

نگاه به مساله ساخت و سازهای بی‌کیفیت از دیدگاه اجتماعی قابل توجه است. معمولا ریشه بسیاری از مسائل اجتماعی دوروبرمان را نقش عواملی همچون تاثیر تحریم، عملکرد فلان دولت، جهتگیری‌های حکومت و یا کمی دورتر مربوط به حکومت‌هایی که در دوره معاصر حکمرانی کرده‌اند و همچنین وجود نفت و درآمدهای کلان آن می‌دانیم. فارغ از اینکه هر کدام از این عوامل تا چه اندازه در هر مساله اجتماعی نقش بازی کرده است، گاهی دیده می‌شود رفتارهای اجتماعی ایرانیان چه سبقه طولانی‌تری از این موارد دارد. سفرنامه‌ها، به ویژه آن دسته که توسط مسافران منصف خارجی نوشته شده‌اند، می‌توانند راهنماهای خوبی برای شناخت از رفتارهای اجتماعی گذشته مردم این سرزمین باشند.

  • سروش طالبی اسکندری

ناپایداری های پایدار

چهارشنبه, ۱۲ مهر ۱۳۹۶، ۰۳:۴۶ ب.ظ

کلید واژه "توسعه پایدارامروزه در کشور بسیار فراگیر شده است. رویکردی که بر مبنای آن در فرآیند توسعه همواره باید ابعاد اقتصادی، اجتماعی، زیست­ محیطی و نهادی با یکدیگر در نظر گرفته شود و رشد اقتصادی بدون توجه به ابعاد غیراقتصادی پایدار نخواهد بود. رصد آماری مصرف این کلید واژه در سخنان مسئولان کشور، می­ تواند روند فراگیر شدن آن را تایید کند. اما به راستی در میدان عمل تا چه میزان تصمیمات با توجه به محیط زیست و مسائل فرهنگی اجتماعی گرفته می­شود؟ یا سر راست ­تر: در جایی که ابعاد اقتصادی و غیراقتصادی توسعه در تضاد باشند، چه کسی برنده این جنگ می­شود؟ نظام تصمیم ­گیری در خدمت نفع بلندمدت مردم است یا نفع کوتاه مدت گروه اقلیت؟ اگر کمی با دقت به اخبار و اطراف خود بنگریم به جواب پی می­بریم. در هر گوشه ­ای از کشور مصادیق این جنگ بزرگ و کم صدا به چشم می­ خورد.
 اخیرا به همراه 2 نفر از همکاران به منطقه جنوب کرمان و شهرستان­ های جیرفت و عنبرآباد سفر کردیم. در این منطقه 2 موضوع بسیار پررنگ است: کشاورزی و آثار باستانی. کشاورزی در این منطقه بسیار پررونق و متنوع است به گونه ­ای که تنها در شهرستان جیرفت سالانه 80 نوع محصول کشاورزی به مقدار 4.5 میلیون تن کشت می ­شود. اما در کنار این آمار که مایه فخر مسئولان است باید به بدهکاری­ های اکثر کشاورزان به خاطر نوسانات قیمت در بازار محصولات و البته خشکسالی و استفاده بی رویه از منابع آب زیر زمینی اشاره کرد که  تهدیدی جدی و بی سروصدا برای آینده منطقه است اما کمتر کسی دغدغه آن را دارد. بخش قابل توجهی از آب منطقه از سد جیرفت تامین می ­شود و احداث این سد موجب کم ­آبی مضاعف در شهرستان­ های پایین دست نظیر کهنوج و منوجان و قلعه گنج شده است. روند خشک شدن قنات ­ها، عمیق شدن چاه­ ها و از بین رفتن باغات منطقه حکایت از فشار بیش از حد بر منابع آبی دارد. نادیده گرفتن بعد زیست­ محیطی توسعه، در آینده می­ تواند منجر به ناپایداری معیشت اصلی مردم منطقه شود.

نخلستان.


  • محمد قاسمی

قنوات رگ‌های حیات گلباف

پنجشنبه, ۲۳ شهریور ۱۳۹۶، ۰۷:۳۱ ب.ظ

استان کرمان با مساحت 182 هزار کیلومترمربع (11 درصد از کل مساحت کشور) پهناورترین استان ایران می‌­باشد. به استناد آمار شرکت سهامی آب منطقه‌­ای استان کرمان، 2391 رشته قنات در این استان وجود دارد. از این تعداد قنات 375 میلیون مترمکعب آب استخراج شده که 6 درصد از میزان برداشت­‌های کل آب از منابع زیرزمینی را شامل می‌­شود.

بخش گلباف، با جمعیت 14473 نفر (بر اساس آماربرداری سال 1395)، به عنوان بخشی از شهرستان کرمان در فاصله 110 کیلومتر از شهر کرمان قرار دارد. بر اساس آماربرداری سال 1390، در این بخش حدود 18 قنات فعال وجود دارد که سالانه 3 میلیون مترمکعب آورد برای بخش گلباف دارند. به جز 5 قنات که 90 درصد آوردشان را برای کشاورزی در نظر گرفته‌­اند، مابقی قنوات، تقریبا تمامی آورد خود را به سیراب کردن باغات و مزارع کشاورزی اختصاص داده‌­اند. این آمارها وابستگی شدید کشاورزی _که نقش بسیار مهمی را در تولید و اشتغال منطقه دارد_ را به آب قنوات نشان می‌­دهد.


قنات خندق

دهانه قنات خندق در گلباف

  • سعید طالع شایان

کارگاه های آموزشی توسعه پایدار در گلباف

جمعه, ۱۷ شهریور ۱۳۹۶، ۱۰:۰۸ ب.ظ

یکی از اقداماتی که از طرف پژوهشکده سیاست گذاری دانشگاه شریف و با حمایت خانه توسعه گلباف در پروژه توسعه منطفه ای گلباف در دستور کار داریم، کمک به ایجاد ذهنیت توسعه پایداری در میان فعالین منطقه و در عین حال نزدیک کردن اذهان ذی نفعان کلیدی منطقه نسبت به مسائل منطفه خود با عینک «توسعه پایدار و همه جانبه» است.

در این مسیر تاکنون کارگاه های آموزشی زیادی برای فعالین و جوانان منطفه برگزار کرده ایم و سعی کرده ایم که نگرش توسعه همه جانبه، یعنی مهم بودن همه ابعاد توسعه در کنار هم و نه فقط اشتغال زایی یا توسعه اقتصادی را به مخاطبان منتقل کنیم. در حقیقت به باور ما، مسیر توسعه منطقه ای، از مسیر توسعه پایدار یا توسعه همه جانبه می گذرد و برای تحول منطفه ای که دچار رکود حتی اقتصادی شده، شما نمی توانید ریشه های اجتماعی و غیراقتصادی به وجود آورنده و تداوم دهنده وضع موجود را نادیده بگیرید. برای مثال در همین گلباف، مشخصا بعد از جلو رفتن پروژه شناخت منطقه، این واقعیت مهم ظهور پیدا کرد که علت مهاجرت مردم از گلباف فقط اقتصادی نیست و عواملی مانند زیرساخت های آموزشی و بهداشتی و حتی سیر تاریخی تحولات دو دهه گذشته منطقه، اگر نه بیشتر، کم و بیش به همان اندازه در به وجود آمدن وضعیت موجود ایفای نقش می کنند.

یکی از کارگاه های خوبی که در این مسیر برگزار کردیم ماه پیش برگزار شد و آن کارگاه «شناخت مشارکتی مسائل توسعه پایدار» بود. در این کارگاه، تعدادی از جوانان فعال و علاقه مند منطقه را گرد هم جمع کردیم و ابتدا مبانی کار پژوهشی جهت شناخت مشارکتی مسائل توسعه پایدار را برایشان ارائه کردیم. سپس آنها را به تیم هایی تقسیم کردیم و طی دو روز وقت دادیم که در شهر بگردند و با صحبت با ذی نفعان مختلف، پاسخ برخی سوالات تمرینی را پیدا کنند. در واقع به نوعی کارآموزی فشرده. خوشبختانه بازخور خیلی خوبی از اشتیاق و همراهی جوانان گرفتیم و ما را دلگرم کرد که هدفی که داشتیم یعنی درگیر کردن خود جوانان منطفه در شناخت مشارکتی مسائل خودشان را تحقق ببخشیم. 

واقعیت این است که خیلی از شهرهای کوچک ما بوده اند که با تحولاتی توانسته اند در دهه های گذشته پا در مسیر رشد اقتصادی بگذارند، اما در این رهگذر خیلی از سرمایه های اجتماعی، معنوی و نیز دارایی های طبیعی و محیط زیستی خود را از دست داده اند. ما در توسعه پایدار منطقه ای به دنبال این هستیم که توسعه ای همه جانبه رخ دهد و این اشتباهات تکرار نشود. در واقع توسعه تک بعدی و یک جانبه برای ما مطلوب نبوده و نخواهد بود. چنین توسعه ای حتی اگر یک مسئله را حل کند(مثلا اشتغال و معیشت)، مسائل دیگری به وجود می آورد که از مسئله اول هم ممکن است بدتر و دشوارتر باشند.


گلباف-کارگاه توسعه پایدار


  • هامون طهماسبی

فضای آرامش بخش و هوای پاک گلباف

جمعه, ۱۷ شهریور ۱۳۹۶، ۰۹:۵۷ ق.ظ
لذت زندگی در شهرهای کوچک به دور از هیاهوی کلانشهرها و اضطراب هایش
بیش از یکسال است که از طرف پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه شریف در پروژه توسعه پایدار گلباف، که بخشی زیبا در استان کرمان است، فعالیت دارم. در این مدت بارها به این منطقه سفر داشته ام.
زندگی آرامی در این شهر جاریست. هوای لطیفی دارد و صبح ها، صدای ماشین ها آزارت نمی دهد و صدای زیبای پرندگان، روح آدمی را نوازش می دهد. هوای پاک، ریه ام را که در تهران نابود شده، احیا می کند. میوه های خوشمزه ی ارگانیکش، طعم واقعی میوه را که خیلی کم در تهران تجربه می کنم، بهم یادآوری می کند.
امروز (جمعه 17 شهریور 1396) حوالی ساعت 7 صبح برای تهیه صبحانه رفتم توی شهر و این آرامش، اول صبح حالم را خوب کرد که آن را با شما به اشتراک می گذارم.



  • رضا طبیب زاده

در گلباف به دنبال چه هستیم؟

سه شنبه, ۳ مرداد ۱۳۹۶، ۰۴:۴۸ ب.ظ

همانطور که در مطالب گذشته گفته شد، پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه شریف به عنوان بازوی علمی-پژوهشی شبکه کارآفرینی اجتماعی رسالت از مرداد سال 1395 در پروژه توسعه پایدار گلباف مشارکت دارد.(شما می توانید جزئیات ابتدایی شروع پروژه را در اینجا مرور کنید.)            


اگر بخواهیم فعالیت های انجام شده را در چند حوزه دسته ­بندی کنیم  می‌توانیم آن ها را در 3  فرآیند زیر ببینیم:       
فعالیت های اقتصادی، فعالیت های فرهنگی-اجتماعی و شناخت مشارکتی منطقه   

   

  • میلاد جلالوند

نشست مدیریت مقاصد گردشگری

شنبه, ۳۱ تیر ۱۳۹۶، ۱۰:۵۸ ق.ظ

دهمین نشست از سلسله نشست­‌های توسعه محلی در ایران با موضوع "مدیریت مقاصد گردشگری" در تاریخ 25 تیرماه در محل پژوهشکده سیاستگذاری علم، فناوری و صنعت دانشگاه صنعتی شریف برگزار گردید. در این نشست آقایان آذری و گل‌­عنبری تجربیات موسسه آوای طبیعت پایدار را در مدیریت مقاصد گردشگری به اشتراک گذاشتند.



بر اساس ارائه آقای آذری، مدیرعامل موسسه آوای طبیعت پایدار، پروژه­‌های مدیریت مقاصد گردشگری پروژه­‌هایی متشکل از مراحل زیر هستند:

ü        مرحله مطالعات گردشگری و محیط زیست و منابع انسانی.

ü        مرحله آموزش گام به گام.

ü        تلفیق نتایج و تحلیل علمی اطلاعات و آمارگیری علمی و... .

ü        تدوین برنامه جامع عملیاتی- تدوین استانداردها و ضوابط و ابلاغ آن­ها .

ü        تشکیل نهاد محلی گردشگری

ü        ایجاد پروژه مستقل صنایع دستی بانوان در روستاها

ü        تشکیل صندوق محلی گردشگری روستا

ü        فرآیند نظارتی و شورای دست­اندرکاران

برای دریافت ارائه ایشان می­توانید اینجا را کلیک کنید.

  • سعید طالع شایان

بنگاه اجتماعی در بستر تعاون

دوشنبه, ۲۶ تیر ۱۳۹۶، ۰۲:۵۲ ب.ظ

پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه شریف در اسفند ماه سال 1394 همکاری خود با معاونت تعاون وزارت تعان، کار و رفاه اجتماعی را در قالب پروژه "بررسی تجارب جهانی بنگاههای اجتماعی و شناسایی کسبوکارهای اجتماعی در بستر تعاون" به صورت رسمی آغاز کرد و پس از 15 ماه، در تیر 1396 این پروژه خاتمه یافت.

در فاز اول این طرح پس از بررسی مبانی نظری و مرور ادبیات کارآفرینی، کارآفرینی اجتماعی، بنگاه اجتماعی و کسبوکار اجتماعی، سیاست و برنامه دولتها در حمایت از بنگاههای اجتماعی در سه کشور منتخب ایتالیا، انگلستان و کره جنوبی مطالعه شد و 5 تجربه برتر جهانی بنگاه اجتماعی در حوزههای مختلف موردکاوی شدند. موسسه "لایف گیت1" در ایتالیا، "بیگ ایشو2" در انگلستان، "ووژو3" در کره جنوبی، "گرامین دنون4" در بنگلادش و "بیمارستان آراویند5" در هندوستان از بنگاههای اجتماعی مطالعه شده هستند.

در فاز دوم و با استفاده از نتایج فاز اول، تناسب ابعاد نظری بنگاه اجتماعی و مدل تعاونی بررسی شد و نقاط مشترک و غیرمشترک آنان مشخص گشت. پس از آن، معیارها و شاخصهای شناسایی بنگاه اجتماعی تعریف شدند که سه ویژگی اصلی آنان در ادامه بیان شده است.

- ماموریت اجتماعی: به این معنا که با هدف رفع یک معضل اجتماعی تاسیس میشود.

- فعالیت تجاری: بنگاه اجتماعی به لحاظ اقتصادی مستقل است و هزینههای خود را از طریق فعالیت تجاری تامین میکند.

- محدودیت در تقسیم سود: بنگاه اجتماعی حداقل بخشی از سود را به توسعه کسبوکار و ماموریت اجتماعی خود اختصاص میدهد.

همچنین یک نوع طبقهبندی بنگاههای اجتماعی که سازگاری و کاربرد بیشتری در بخش تعاون دارد نیز به عنوان ملاک تقسیم بندی در نظر گرفته شد.

- بنگاه اجتماعی تولید کننده محصول یا ارائه‌دهنده خدمات اجتماعی

- بنگاه اجتماعی با کارکنان حاشیه ­ای

- بنگاه اجتماعی فعال در منطقه جغرافیایی خاص

- بنگاه اجتماعی با فناوری و روش تولید اجتماعی

- بنگاه اجتماعی با مدل کسب و کار اجتماعی

- بنگاه اجتماعی با مالکیت اجتماعی

بر مبنای نتایج به دست آمده، در فاز سوم گرایشهای مختلف تعاونی به لحاظ سازگاری با مدل بنگاه اجتماعی بررسی شدند که در نهایت سه گرایش مرزنشینان، فراگیر ملی و دهیاریها به عنوان گرایشهایی که سازگاری بیشتری با بنگاه اجتماعی دارند و امکان به وجود آمدن چنین بنگاههایی در آن بیشتر است شناسایی شدند. پس از آن و بر اساس دادههای موجود، عملکرد این سه گرایش ارزیابی شدند و 10 درصد از تعاونیهای فعال معرفی گشتند. در ادامه 5 تعاونی کشور که با مدل بنگاه اجتماعی سازگاری دارند موردکاوی شدند. تعاونی مرزنشینان بخش کوهسار شهرستان سلماس، تعاونی دهیاریهای بخش زالیان شهرستان شازند و تعاونی فراگیر ملی توانمندسازی سیوستان شهرستان زابل از گرایشهای سازگار انتخاب شدند. تعاونی چندمنظوره معلولین ایران فتح جم در تهران و تعاونی زنان صدف لب سیاه قشم نیز به عنوان دیگر تعاونیهای منطبق با الگوی بنگاه اجتماعی مطالعه شدند.

در فاز چهارم به عنوان جمعبندی پروژه، ابتدا برنامه آموزش جهت رشد تعاونیهای سازگار با مدل بنگاه اجتماعی طراحی شد، پس از آن برنامه ترویج مفاهیم بنگاه اجتماعی در بستر تعاون تدوین گشت و در انتها، بسته سیاستی متناسب با شرایط کشور برای حمایت از بنگاههای اجتماعی در بستر تعاون آماده گردید.

در گزارشهای بعدی درباره نتایج هر بخش توضیحات بیشتری ارائه خواهد شد.



[1] LifeGate

[2] Big Issue

[3] Woojoo

[4] Grameen Danone

[5] Aravind

  • نوید خنوه