گروه نوآوری و کسب و کار اجتماعی

زیر مجموعه پژوهشکده سیاست گذاری دانشگاه شریف

گروه نوآوری و کسب و کار اجتماعی

زیر مجموعه پژوهشکده سیاست گذاری دانشگاه شریف

گروه نوآوری و کسب و کار اجتماعی

پژوهشگران عضو گروه نوآوری و کسب و کار اجتماعی پژوهشکده سیاست گذاری دانشگاه صنعتی شریف، اینجا از فکرها و دل نوشته هایشان راجع به فعالیت ها و هدف های گروه می گویند. مطالب منعکس شده در این وبلاگ، به هیچ وجه منعکس کننده دیدگاه رسمی گروه نیست و بیان کننده نظرات شخصی نویسندگان است.
برای ارتباط با ما به این آدرس ایمیل بزنید:
socialristip@gmail.com

کانال تلگرام کسب و کار اجتماعی

سامانه آموزشی سرو

خبرنامه کارآفرینی اجتماعی حرکت

خبرنامه حرکت یک

شماره های پیشین

به فهرست دریافت کنندگان خبرنامه کارآفرینی اجتماعی «حرکت» بپیوندید.

عضویت در خبرنامه

۲۴ مطلب توسط «رضا طبیب زاده» ثبت شده است

پایان نامه ات را قورت بده!!!

سه شنبه, ۱۲ دی ۱۳۹۶، ۰۳:۱۲ ب.ظ

چندی است که درگیر و دار انجام پایاننامه کارشناسی ارشد خود هستم و بر خلاف خیلی از همدورهایهایم  که آموزش – محور کردند و خود را از شر انجام پایاننامهای به درد نخور! به تعبیر خیلی‌ها رها کردند و علیرغم توصیههای بسیار دوستان خیرخواهم، پا در کفش انجام پایاننامهای تحولآفرین کردم چون از واقعیتهای غالب بر سیستم تحصیلات تکمیلی بیخبر بودم.

در این نوشتار قصد ندارم مسائل و مشکلات عدیده نظام آموزش عالی و تحصیلات تکمیلی را نقد کنم بلکه از دردی سخن میگویم که رنج مشترک خودم و بسیاری از دوستانم است؛ انجام پایاننامه با هدف گرفتن مدرک نه حل مسئله و دردی واقعی

استثنائاتی وجود دارد اما عموم پژوهشهای دانشگاهی در بخش پایاننامه به حل مسائل روز کشور نمیپردازد و مورد نیاز کشور نیست و از همین منظر، طالبی و هواخواهی ندارد که پیگیر انجام هر چه بهتر و سریعتر آن باشد.

تاکنون تصور میکردم که دانشجویان عموما بپیچان، پایاننامه را میپیچانند و پایان‌نامه‌شان مستحق هم‌نشینی خاک‌های کتابخانه‌هاست، ولی اخیرا متوجه شدم که بیتفاوتی اساتید و ارزشمندتر بودن وقتشان برای آنکه صرف این حوزههای بیاهمیت شود، دانشجویان علاقمند را هم به انفعال و سردی میکشاند و در آخرین دستاوردم متوجه شدم که موضوع از این هم حادتر است و علیالظاهر، خیلی از عقلاء و فضلاء پایاننامه را غول مرحله آخر اخذ مدرک میدانند که نباید با آن خیلی گلاویز شد و اگر با آن گلاویز نشوی، او هم کاری به کارت ندارد و مثل بچه آدم فارغالتحصیل میشوی و مدارج علمی را بدون علم‌آموزی، کسب مینمایی.

دانشجوهای بپیچان که نسخهشان پیچیده است اما دانشجوهای دغدغهمندمان را در هم نپیچانیم، به کارشان اهمیت بدهیم و تلاش و دغدغهشان را درست هدایت نماییم تا توان علمی کشور هدر نرود. بسی خوشحال شدم وقتی شنیدم جمعی از دوستانم دارند تلاش میکنند، دانشگاه را نهاد حل مسئله نمایند و تلاشهای دانشجویان را در مسیر حل مسائل کشور هدایت نمایند.

در نوشتارهای بعدی، توضیحات بیشتری از این طرح نوآورانه برای ارتقای سیستم آموزش عالی و تحصیلات تکمیلی و استفاده از ظرفیتهای فراوان آن برای حل مسائل کشور ارائه خواهم داد.

  • رضا طبیب زاده

فضای آرامش بخش و هوای پاک گلباف

جمعه, ۱۷ شهریور ۱۳۹۶، ۰۹:۵۷ ق.ظ
لذت زندگی در شهرهای کوچک به دور از هیاهوی کلانشهرها و اضطراب هایش
بیش از یکسال است که از طرف پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه شریف در پروژه توسعه پایدار گلباف، که بخشی زیبا در استان کرمان است، فعالیت دارم. در این مدت بارها به این منطقه سفر داشته ام.
زندگی آرامی در این شهر جاریست. هوای لطیفی دارد و صبح ها، صدای ماشین ها آزارت نمی دهد و صدای زیبای پرندگان، روح آدمی را نوازش می دهد. هوای پاک، ریه ام را که در تهران نابود شده، احیا می کند. میوه های خوشمزه ی ارگانیکش، طعم واقعی میوه را که خیلی کم در تهران تجربه می کنم، بهم یادآوری می کند.
امروز (جمعه 17 شهریور 1396) حوالی ساعت 7 صبح برای تهیه صبحانه رفتم توی شهر و این آرامش، اول صبح حالم را خوب کرد که آن را با شما به اشتراک می گذارم.



  • رضا طبیب زاده

شنبه 26 فروردین، چهارمین شماره‌ی خبرنامه کارآفرینی اجتماعی «حرکت» منتشر شد. این شماره، شامل اهم فعالیت‌های «گروه نوآوری و کسب و کار اجتماعی» و «انجمن حامیان فرهنگ قرض‌الحسنه و کارآفرینی اجتماعی» در زمستان سال 95 می‌باشد.

در این خبرنامه، مطالبی در مورد ترجمه کتاب "مدیریت از خیال تا واقعیت"، تدوین برنامه توسعه پایدار منطقه ای گلباف، کارگاه آشنایی با کارآفرینی اجتماعی در نخستین همایش ملی خیر ماندگار، نخستین همایش مسئولیت اجتماعی صنایع غذایی در حوزه سلامت، حضور تعدادی از کانون های کار و زندگی عضو انجمن حامیان فرهنگ قرض الحسنه و کارآفرینی اجتماعی در بیست و هفتمین نمایشگاه ملی صنایع دستی، گزارش هفتمین، هشتمین و نهمین نشست ها از سلسه نشست‌های «همیاران توسعه محلی در ایران»، حضور انجمن در دومین نمایشگاه توانمندی های روستاییان و عشایر، حضور تعدادی از کانون های عضو انجمن در نهمین جشنواره محصولات ارگانیک و نشست علمی ارائه تجارب و دستاوردهای پروژه "ارائه و پیگیری سیاست های توسعه منطقه ای در دو منطقه پایلوت حوضه آبریز دریاچه ارومیه" ارائه شده است.

چهارمین شماره خبرنامه کارآفرینی اجتماعی حرکت از این لینک قابل مشاهده است.

همچنین می‌توانید از این لینک، اقدام به عضویت در این خبرنامه نمایید.

  • رضا طبیب زاده
نشست علمی تجارب و دستاوردهای پروژه «ارائه و پیگیری سیاست های توسعه منطقه ای در دو منطقه پایلوت»، دوشنبه ۱۶ اسفند با ارائه آقایان جلال الدین میرنظامی و سروش طالبی اسکندری و در حضور جمعی از کارشناسان پژوهشکده سیاستگذاری و مخاطبانی از بیرون پژوهشکده برگزار گردید.
در این ارائه ابتدا مروری بر روند خشک شدن دریاچه ارومیه و شکل گیری ستاد احیای دریاچه ارومیه برای مواجهه با این وضعیت شد. بهره برداری بیش از اندازه از منابع آب و صرف آن در کشاورزی عامل اصلی خشکی دریاچه ارومیه بوده است که برای احیای این دریاچه و کاهش تبعات خشکی آن، ۲۶ سیاست از سوی هیات دولت در نظر گرفته شده است. یکی از مهمترین سیاست هایی که برای این منظور در نظر گرفته شده است کاهش ۴۰ درصد مصرف آب در بخش کشاورزی حوضه آبریز دریاچه ارومیه بوده است.
پس از آن در ارتباط با معرفی منطقه پایلوت مطالبی بیان گردید. یکی از دو منطقه انتخاب شده در این پروژه، پایاب سد حسنلو شامل ۷ روستا در شهرستان نقده استان آذربایجان غربی است. دلایل اصلی برای انتخاب این منطقه از سوی ستاد احیا، امکان اندازه‌گیری و کنترل مصرف آب، فاصله نزدیک به دریاچه ارومیه و امکان رسیدن آب صرفه جویی شده به دریاچه، عدم توجیه اقتصادی شبکه و سد و سابقه دیم‎کار بودن کشاورزان منطقه بوده است. اهالی این منطقه ترک نشین بوده اند و در مجاورت این روستاها، اهالی کرد نشین ساکن هستند. به همین جهت شائبه هایی مبنی بر تبعیض آمیز بودن تصمیم ساخت سد از گذشته وجود داشته است.
  • رضا طبیب زاده

اول اسفند سال جاری، جناب آقای دکتر روح الله حمیدی مطلق، مدیر گروه نوآوری و کسب و کار اجتماعی پژوهشکده سیاستگذاری علم، فناوری و صنعت دانشگاه صنعتی شریف با مشارکت و همراهی سه نفر از اعضای این گروه، در اولین همایش ملی خیر ماندگار که به همت بنیاد خیریه آلاء یکم و دوم اسفندماه برگزار شد، کارگاه 4 ساعته "آشنایی با کارآفرینی اجتماعی" را در مرکز همایش های دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار کردند. در این کارگاه که جمعی از فعالین اجتماعی از خیریه ها و سازمان های مردم نهاد حضور داشتند، مباحثی در ارتباط با کارآفرینی اجتماعی، نوآوری اجتماعی، کسب و کار اجتماعی و بنگاه اجتماعی بیان شد. همچنین مثال های متنوعی از حوزه های نامبرده ارائه شد و جناب آقای آتشک از خیریه رعد الغدیر نیز میهمان این کارگاه بودند و تجارب این خیریه را برای حاضرین ارائه کردند.

  • رضا طبیب زاده

سه شنبه 28 دی، سومین شماره‌ی خبرنامه کارآفرینی اجتماعی «حرکت» منتشر شد. این شماره، شامل اهم فعالیت‌های «گروه نوآوری و کسب و کار اجتماعی» و «انجمن حامیان فرهنگ قرض‌الحسنه و کارآفرینی اجتماعی» در تابستان و پاییز سال جاری می‌باشد.

در این خبرنامه، مطالبی در مورد سامانه سرو (سامانه‌ی آموزشی کارآفرینان اجتماعی)، همکاری گروه نوآوری و کسب و کار اجتماعی با بانک قرض الحسنه رسالت در برنامه توسعه منطقه ای پایدار گلباف، ترجمه کتاب «بانک‌های اجتماعی و آینده بانکداری پایدار»، گزارش پنجمین و ششمین نشست از سلسه نشست‌های «همیاران توسعه محلی»، همکاری پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه شریف و شرکت ماه‌تاب گستر در جنوب کرمان، دومین گردهمایی سالانه دبیران انجمن و معرفی رویداد «هم‌نت روستا» به عنوان یک پیش‌شتاب‌دهنده کارآفرینی روستایی  ارائه شده است.

سومین شماره خبرنامه کارآفرینی اجتماعی حرکت از این لینک قابل مشاهده است.

همچنین می‌توانید از این لینک، اقدام به عضویت در این خبرنامه نمایید.

  • رضا طبیب زاده

چندی پیش، استان کرمان در کنار استان‌های لرستان و آذربایجان شرقی، از سوی وزارت کشور به عنوان پایلوت اقتصاد مقاومتی تعیین شد. در همین راستا، استانداری کرمان در جهت پیگیری و اجرای سیاست های اقتصاد مقاومتی، این استان را به هشت منطقه تقسیم نمود و برای هر یک از این مناطق، یک معین از میان مجموعه های بزرگ اقتصادی کرمان تعیین کرد.

بانک قرض‌الحسنه رسالت، در این میان، به عنوان معین اقتصاد مقاومتی منطقه گلباف تعیین شد. منطقه گلباف در شرق استان کرمان قرار دارد که با یک رشته کوه از کویر لوت جدا می شود. این منطقه که ویژگی های آب و هوایی منحصربفردی دارد، علی رغم دارا بودن پتانسیل های زیاد در مباحث مرتبط با کشاورزی، محصولات باغی، صنایع دستی و صنایع غذایی سنتی، دارای مشکلات زیادی در حوزه اشتغال و رونق اقتصادی است و سالیان اخیر رشد مهاجرت مردم به خارج از شهر را تجربه می‌کند.

«گروه نوآوری و کسب و کار اجتماعی» در «پژوهشکده سیاست‌گذاری دانشگاه صنعتی شریف» یکی از نهادهایی است که در حوزه کارآفرینی اجتماعی و توسعه پایدار فعالیت می‌کند. از آنجایی که کمک به تحقق اقتصاد مقاومتی و توسعه پایدار محلی – منطقه‌ای یکی از اهداف اصلی «گروه نوآوری و کسب و کار اجتماعی» می‌باشد، پس از آنکه بانک قرض‌الحسنه رسالت به عنوان معین اقتصاد مقاومتی گلباف تعیین شد، با کمال میل، همکاری با بانک قرض‌الحسنه رسالت(که خود یک بانک اجتماعی، و دارای سوابق قبلی مشارکت با دانشگاه ها و سازمان های خصوصی و مردم نهاد در حوزه کارآفرینی اجتماعی است) و دیگر سازمان‌هایی که برای تحقق اقتصاد مقاومتی در گلباف به عرصه آمده‌اند را پذیرفت.

گفتنی است پژوهشکده سیاست‌گذاری دانشگاه صنعتی شریف، در سالیان اخیر تجربیات توسعه محلی – منطقه‌ای در کشور خودمان  و برخی دیگر از کشورهای پیشگام در این حوزه را به صورت عمیق مورد مطالعه و بررسی قرار داده است؛ همچنین با گروه‌های فعال در زمینه توسعه محلی در ارتباط است و نشست‌های هم‌اندیشی این تشکل ها و فعالین را راهبری می‌نماید و علاوه بر این با ستاد احیای دریاچه ارومیه، در حوزه مسائل اجتماعی - فرهنگی توسعه پایدار مناطق اطراف دریاچه ارومیه نیز همکاری می‌کند.

به اعتقاد پژوهشکده، موضوع توسعه منطقه ای، یک موضوع چند تخصصی و چند حوزه ای است که حتما برای نیل به آن بایستی از مشارکت جمعی استفاده کرد. به همین خاطر هم هست که مدل توسعه پایدار منطقه ای گلباف در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی، مبتنی بر مشارکت بین سازمانی است که البته تماما نیز خارج از حیطه دولت و با تمرکز بر توانمندی های بخش خصوصی و مردم نهاد است.

در جمع سازمان‌هایی که برای تحقق اقتصاد مقاومتی گلباف به عرصه آمده‌اند، گروه نوآوری و کسب و کار اجتماعی، راهبری مباحث علمی و فرهنگی را بر عهده دارد و در این زمینه در حال انجام اقداماتی می‌باشد که در آینده نزدیک در کانال‌های ارتباطی گروه منتشر خواهد شد. جهت کسب اطلاعات بیشتر راجع به برخی اقدامات فرهنگی پژوهشکده در گلباف و به ویژه پویش «گلباف من»، می توانید به وبسایت www.golbafeman.ir یا کانال تلگرام این پویش مراجعه فرمایید.

  • رضا طبیب زاده

بسم الله الرحمن الرحیم

«کارآفرینی اجتماعی»، اولین مرتبه بین سال‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ استفاده شد و با افزایش مشکلات اجتماعی در دهه ۱۹۹۰ توجه به این مفهوم افزایش یافت. بسیاری از محققان معتقدند که افزایش مشکلات اجتماعی، کاهش کمک‌ها به سازمان‌های خیریه که برای برطرف کردن مشکلات اجتماعی تلاش می‌کردند و ضعف و ناکارآمدی سازمان‌های خیریه سنتی، عوامل اصلی پیدایش مفهوم کارآفرینی اجتماعی بوده‌اند.

می‌توان کارآفرینی اجتماعی را اتخاذ رویکردهای نوآورانه و پایدار برای برطرف کردن مشکلات اجتماعی دانست؛ این رویکردها می‌تواند در قالب یک سازمان خیریه‌ی نوآور، یک سازمان انتفاعی یا سازمان دولتی اتفاق افتد.

«کسب و کار اجتماعی»، نخستین مرتبه توسط پروفسور محمد یونس، برنده جایزه صلح نوبل سال ۲۰۰۶ معرفی شد. او نخستین بار این واژه را در کتابش به نام “ساختن جهانی بدون فقر – کسب و کار اجتماعی و آینده سرمایه‌داری” که در سال ۲۰۰۷ منتشر شد، به کار برد. محمد یونس کسب و کار اجتماعی را کسب و کاری، بدون ضرر و بدون تقسیم سود می‌داند که با هدف اصلی برطرف کردن مشکلات اجتماعی تاسیس می‌شود.

با توجه به افزایش مشکلات اجتماعی و پتانسیل بالای این مفاهیم در کاهش مشکلات اجتماعی، این مفاهیم امروزه مورد توجه ویژه‌ای قرار گرفته‌اند؛ اما انتقادهایی به کارآفرینی اجتماعی و مفاهیم مشابه آن وارد است که در ادامه به برخی از آنها اشاره می‌شود.

در غیاب ساختار حقوقی مشخص برای فعالیت سازمان‌هایی که با عنوان «بنگاه اجتماعی» یا «کسب و کار اجتماعی» فعالیت می‌کنند و در نبود نظارت بر فعالیت آنها، صرف بیان اینکه یک سازمان، کسب و کار یا بنگاه اجتماعی است، مزایای زیادی برای آن به همراه خواهد داشت؛ مشتریان آن کسب و کار به علت اعتماد مردم افزایش می‌یابد، تصویر مثبتی از سازمان در ذهن مشتریانش ایجاد می‌شود و معمولا شدت رقابت به علت عدم ورود رقبا کاهش می‌یابد

برخی از منتقدان معتقدند که تحت شرایط ذکر شده در بالا این مفاهیم، پوششی فراهم کرده اند که کسب و کارها‌ ضمن انجام فعالیت‌های سابق خود یعنی دنبال کردن هدف کسب حداکثر سود اقتصادی، از بسیاری از فشارهای محیطی ناشی از رقابت و قوانین در امان باشند. آنها معتقدند در شرایطی که برای تبدیل شدن به یک کسب و کار یا بنگاه اجتماعی، کافیست یک شرکت اعلام کند که کسب و کار اجتماعی است و پس از آن تحت هیج گونه نظارتی قرار نمی‌گیرد، کسب و کار اجتماعی زمینه‌ای برای سوءاستفاده سازمان‌های تجاری فراهم است.

از طرفی برطرف کردن مشکلات اجتماعی بسیار وابسته به نظام فکری و ارزشی فرد کارآفرین اجتماعی است. یک کارآفرین اجتماعی‌ ممکن است به زعم خود در جهت برطرف کردن مشکلات اجتماعی اقدام کند ولی آثار منفی اجتماعی گسترده‌ای به جای بگذارد؛ همچنان که نمونه‌های بسیاری در تاریخ با هدف خدمت به جامعه، فجایع بزرگی خلق کرده‌اند. البته این موضوع یکی از حساسیت‌های کارآفرینی اجتماعی و هر فعالیت اجتماعی دیگری محسوب می‌شود.

برای مطالعه متن کامل‌تر انتقادهای وارد شده به کارآفرینی اجتماعی و مفاهیم مشابه آن به این لینک مراجعه نمایید.

  • رضا طبیب زاده

ترازنامه بنگاه اجتماعی و کسب و کارهای رایج

پنجشنبه, ۲۷ خرداد ۱۳۹۵، ۱۱:۵۲ ب.ظ

بسم الله الرحمن الرحیم

در حسابداری کسب و کارهای رایج، دارایی‌های یک شرکت، یعنی هر آنچه از وجه نقد، ماشین‌آلات، زمین و املاک و ... در اختیار شرکت است به دو بخش، بدهی و سرمایه تفکیک می‌شود. سرمایه را حق صاحبان سهام گویند و بدهی نیز سهم دیگران به جز سهامداران از دارایی‌های یک شرکت است. جمع بدهی و سرمایه برابر دارایی‌های یک شرکت است؛ یعنی هر آنچه که یک شرکت در اختیار دارد یا از طرف سهامداران آن است یا از طرف افرادی به جزء سهامداران در اختیار شرکت قرار گرفته است.

اما در مورد بنگاه‌های اجتماعی که عموما محدودیت تقسیم سود دارند، سمت چپ ترازنامه بر خلاف کسب و کارهای رایج، سه قسمتی است. قسمت اول، بدهی‌ها هستند و قسمت دوم نیز حقوق صاحبان سهام (سرمایه) است اما در مورد بنگاه‌های اجتماعی سودآور، مجموع بدهی و سرمایه با دارایی برابر نیست و دلیل آن نیز محدودیت تقسیم سود است. در برخی قوانین بنگاه‌های اجتماعی اساسا مجاز به تقسیم سود نیستند و در برخی قوانین دیگر، تقسیم سود محدود میان سهامداران یک بنگاه اجتماعی مجاز است. در شرکت‌های تجاری هر آنچه که به عنوان سود حاصل شود پس از کسر بدهی‌ها به سهامداران تعلق می‌گیرد ولی در بنگاه‌های اجتماعی با توجه به محدودیت تقسیم سود، چنانچه سود حاصل شده، بیش از مجموع بدهی‌ها و سقف مجاز پرداخت به سهامداران باشد در حسابی غیرقابل تقسیم قرار می‌گیرد که بخش سوم سمت چپ ترازنامه این نوع سازمان‌ها را تشکیل می‌دهد. در قانون بسیاری از کشورها بخش سوم از دارایی‌های یک بنگاه اجتماعی در صورت انحلال بنگاه اجتماعی، غیرقابل تقسیم است و به یک سازمان اجتماعی با هدف اجتماعی مشابه تخصیص داده می‌شود.

  • رضا طبیب زاده

سه شنبه 25 خرداد، دومین شماره از خبرنامه کارآفرینی اجتماعی «حرکت» منتشر شد. این شماره، شامل اهم فعالیت‌های «گروه نوآوری و کسب و کار اجتماعی» و «انجمن حامیان فرهنگ قرض‌الحسنه و کارآفرینی اجتماعی» پس از انتشار اولین شماره این خبرنامه می‌باشد.

در این خبرنامه، مطالبی در مورد رویداد کارآفرینی روستایی «هم‌نت روستا»، برگزاری چهارمین نشست همیاران توسعه محلی، همایش مسئولیت اجتماعی بنگاه‌های اقتصادی، همکاری پژوهشکده سیاست‌گذاری دانشگاه شریف و ستاد احیای دریاچه ارومیه، انتشار ترجمه کتاب «روانشناسی نفوذ، هنر متقاعد نمودن دیگران»، آگهی دعوت به همکاری با دو نهاد حامی این خبرنامه و معرفی یکی از فعالیت‌های حوزه کارآفرینی اجتماعی در کشورمان ارائه شده است.

شماره دوم خبرنامه کارآفرینی اجتماعی حرکت از این لینک قابل مشاهده است.

همچنین می‌توانید از این لینک، اقدام به عضویت در این خبرنامه نمایید.

  • رضا طبیب زاده